بانک سؤالات دهسالانه IQB اپیدمیولوژی (کارشناسی ارشد و دکتری)، همراه با پاسخنامه تشریحی، مجموعهای از سؤالات آزمونهای کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی رشته اپیدمیولوژی است که با هدف فراهمکردن امکان تمرین، مرور و بررسی سؤالات آزمونهای سالهای گذشته تدوین شده است. این کتاب برای داوطلبانی طراحی شده که میخواهند با ساختار پرسشهای آزمونهای تحصیلات تکمیلی اپیدمیولوژی آشنا شوند و دانش خود را در مواجهه با سؤالات واقعی ارزیابی کنند.
یکی از ویژگیهای مهم این مجموعه، تفکیک محتوای آن به دو بخش کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی اپیدمیولوژی است. در بخش نخست، سؤالات آزمونهای کارشناسی ارشد این رشته به همراه پاسخنامه تشریحی ارائه شده و در بخش دوم، مجموعه سؤالات آزمونهای دکتری تخصصی (Ph.D) اپیدمیولوژی و پاسخهای تشریحی آنها قرار گرفته است. به این ترتیب، داوطلبان هر مقطع میتوانند مستقیماً به بخش مرتبط با آزمون خود مراجعه کنند و روند مطالعه و تمرین را متناسب با هدفشان پیش ببرند.
وجود پاسخنامه تشریحی در کنار سؤالات، امکان بررسی پاسخها و بازبینی مباحث علمی مرتبط با هر پرسش را فراهم میکند. داوطلب پس از پاسخگویی به سؤالات میتواند پاسخ خود را با پاسخ ارائهشده مقایسه کند، نقاط ضعف مطالعاتی خود را شناسایی کند و موضوعاتی را که به مرور بیشتری نیاز دارند، مشخص سازد. این شیوه استفاده، کتاب را به ابزاری برای خودارزیابی و تمرین هدفمند در کنار منابع اصلی مطالعه تبدیل میکند.
از نظر موضوعی نیز نمونه سؤالات کتاب نشان میدهد که مباحثی مانند مبانی اپیدمیولوژی، بررسی و توصیف همهگیریها، شاخصهای بروز و شیوع، غربالگری و ویژگیهای آزمونهای تشخیصی، مطالعات مورد ـ شاهدی و همگروهی، سنجش ارتباط و علیت و مباحث مقدماتی آمار زیستی در آن مطرح شدهاند. در پاسخنامهها، علاوه بر مشخصکردن گزینه صحیح، توضیح علمی پاسخ و در برخی پرسشهای محاسباتی، فرمولها، مراحل محاسبه و جداول موردنیاز نیز ارائه شده است. این موضوع بهویژه برای داوطلبانی که در مباحث مفهومی و محاسباتی نیازمند تمرین بیشتر هستند، اهمیت دارد.
ساختار سالبهسال کتاب نیز امکان استفاده از آن را در مراحل مختلف آمادگی آزمون فراهم میکند. داوطلب میتواند ابتدا سؤالات یک دوره را بدون مراجعه به پاسخنامه حل کند، سپس پاسخهای تشریحی را بررسی کند و در نهایت با مرور پرسشهایی که در پاسخگویی به آنها مشکل داشته است، نقاط ضعف خود را هدفمندتر پیگیری کند. همچنین مقایسه سؤالات دورههای مختلف میتواند به شناخت بهتر نوع پرسشها و موضوعات پرتکرار کمک کند؛ البته این مقایسه جایگزین بررسی منابع و سرفصلهای رسمی آزمونهای جدید نیست.
مخاطب اصلی این اثر، داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی اپیدمیولوژی وزارت بهداشت هستند. با توجه به ارتباط مباحث کتاب با اپیدمیولوژی و آمار زیستی، داوطلبان سایر رشتههای علوم پزشکی و بهداشتی که این موضوعات را در مواد امتحانی خود دارند نیز میتوانند از بخشهای مرتبط آن برای تمرین استفاده کنند. دانشجویان و فارغالتحصیلانی که قصد مرور سؤالات آزمونی و سنجش تسلط خود بر مفاهیم اپیدمیولوژی را دارند نیز از دیگر مخاطبان بالقوه این مجموعهاند.
این کتاب در اصل یک بانک سؤال همراه با پاسخنامه تشریحی است، نه یک کتاب درسنامهمحور برای آموزش مقدماتی تمام مباحث اپیدمیولوژی. بنابراین، استفاده از آن در کنار منابع آموزشی اصلی، بهویژه برای تمرین تست، ارزیابی آموختهها و مرور مطالب، انتخاب مناسبتری خواهد بود. این کتاب توسط دکتر عباس عباسی قهرمانلو (دکتری تخصصی اپیدمیولوژی)، رضا پاکزاد و یوسف علی محمدی (دانشجویان دکتری تخصصی اپیدمیولوژی)، دکتر سعید صفیری (عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مراغه) تالیف و گردآوری گردیده است.
در مجموع، بانک سؤالات دهسالانه IQB اپیدمیولوژی با گردآوری سؤالات آزمونهای کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی و ارائه پاسخهای تشریحی، فرصتی برای تمرین مستند و آشنایی با پرسشهای دورههای گذشته فراهم میکند. نکته مهم پیش از انتخاب این کتاب، توجه به بازه زمانی آزمونهای پوششدادهشده است؛ فهرست مطالب، آزمونهای کارشناسی ارشد را از سال تحصیلی ۱۳۸۰–۱۳۸۱ تا ۱۳۹۶–۱۳۹۷ و آزمونهای دکتری تخصصی را از ۱۳۸۷–۱۳۸۸ تا ۱۳۹۶–۱۳۹۷ نشان میدهد. بنابراین، این مجموعه برای تمرین آزمونهای گذشته مناسب است، اما نباید آن را بهتنهایی منبعی شامل سؤالات سالهای اخیر یا جایگزین منابع بهروز آزمون تلقی کرد.